2012年12月23日 星期日

【技藝101】縛。掃帚



掃帚之鄉西勢村 老人守護傳統
在彰化的西勢村,原本整村都在做掃帚,但是在進口廉價品衝擊之下,現在只剩下一些老人家還守著這個傳統產業,雖然掃帚看起來不怎麼起眼,不過製作過程卻是非常辛苦,要怎麼綁出好用的掃帚呢?我們來看看這個掃帚的故鄉

編輯 / 余榮宗、黃能揚、李江却台語文教基金會 陳豐惠 劉承賢

Tshit-thô縛哪會艱苦
Tshit-thô pa̍k ná ē kan-khóo.

掃帚是一種honnh吉祥ê物件,伊會掃千災,honnh,啊納百祥
Sàu-tshiú sī tsi̍t tsióng honnh kiat-siông ê mi̍h-kiānn, i ē sàu tshian tsai, honnh, ah la̍p pik-siông.

王血
阮老母創予我甲截尾,啊到尾--à來才較大漢才家己縛,17、8歲縛甲這馬70幾歲--looh,逐日嘛咧縛
Gún lāu-bú tshòng hōo guá kah tsiat-bé, ah kàu bué--à lâi tsiah khah tuā-hàn tsiah ka-kī pa̍k, tsa̍p-tshit-peh huè pa̍k kah tsit-má tshit-tsa̍p kuí huè--looh, ta̍k-ji̍t mā teh pa̍k.

佇大埕ê一角仔,50幾年來,王血阿媽就是按呢將一枝一枝ê掃帚縛--出-來,雖然伊上歲頭--ah,跤手仝款猶誠猛掠(mé-lia̍h),因為加縛一枝--出-來,就是加一份收入
Tī tuā-tiânn ê tsi̍t-kak-á, gōo-tsa̍p kuí nî lâi, Ông Hueh a-má tsiū sī án-ne tsiong tsi̍t ki tsi̍t ki ê sàu-tshiú pa̍k--tshut-lâi, sui-jiân i tsiūnn-huè-thâu--ah, kha-tshiú kāng-khuán iáu tsiânn mé-lia̍h, in-uī ke pa̍k tsi̍t ki--tshut-lâi, tō sī ke tsi̍t hūn siu-ji̍p.


王血
阮tsia有人較gâu縛,一工縛咧兩百外枝105804縛來--直直痀--去你無看--見。Uân-ná誠艱苦呢,啊to腰痠疼,uân-nā會忝--喔,啊uân-nā著趕緊才有錢通趁,這縛枝--ê呢
Gún tsia ū lâng khah gâu pa̍k, tsi̍t kang pa̍k leh nn̄g pah guā ki. Pa̍k--lâi ti̍t-ti̍t ku--khì lí bô khuàinn. Uân-ná tsiânn kan-khóo neh, ah to io sng-thiànn, uân-nā ē thiám--ooh, ah uân-nā tio̍h kuánn-kín tsiah ū tsînn thang thàn, tse pa̍k ki--ê neh.

佇4、50年代,彰化西勢村,家家戶戶毋是種掃帚草、縛掃帚,無,就是賣掃帚,成品除了載去附近ê埠頭好賣,嘛銷甲全台灣,西勢ê掃帚久耐koh好掃,所擺人kā伊號做『掃帚故鄉』
Tī sì-gōo-tsa̍p nî-tāi, Tsiong-huà Sai-sè-tshuan, ka-ka-hōo-hōo m̄-sī tsìng sàu-tshiú-tsháu, pa̍k sàu-tshiú, bô, tō sī bē sàu-tshiú, sîng-phín tû-liáu tsài khì hù-kīn ê poo-thâu hó bē, mā siau kah tsuân-Tâi-uân, Sai-sè ê sàu-tshiú kiú-nāi koh hó sàu, sóo-pái lâng kā i hō-tsò ‘sàu-tshiú kòo-hiong’.

註:
埠頭:鄉鎮、市鎮。
久耐:用足久嘛袂歹。
所擺:所以

步驟

陳琬美
農村社會honnh逐家大埕誠有,厝前大埕攏真闊,啊攏用掃帚來掃honnh真好用。所以阮彼陣阮ê庄,會使講有10戶有8戶9戶攏咧種掃帚縛掃帚賣掃帚
Lông-tshuan siā-huē honnh ta̍k-ke tuā-tiânn tsiânn ū, tshù-tsîng tuā-tiânn lóng tsin khuah, ah lóng iōng sàu-tshiú lâi sàu honnh tsin hó-īng. Sóo-í gún hit-tsūn gún ê tsng, ē-sái kóng ū tsa̍p hōo ū peh hōo káu hōo lóng leh tsìng sàu-tshiú, pa̍k sàu-tshiú, bē sàu-tshiú.

作品

路邊咧賣--ê逐款式ê掃帚,這馬差不多攏是越南進口--ê,拚俗價ê結果,予阿媽縛ê掃帚,除了捌貨ê老客戶,已經沓沓仔失去市場, in嘛直直huah講欲退休--ah
Lōo-pinn teh bē--ê ta̍k-khuán-sit ê sàu-tshiú, tsit-má tsha-put-to lóng sī Ua̍t-lâm tsìn-kháu--ê, piànn sio̍k-kè ê kiat-kó, hōo a-má pa̍k ê sàu-tshiú, tû-liáu bat-huè ê lāu-kheh-hōo, í-king ta̍uh-ta̍uh-á sit-khì tshī-tiûnn, in mā ti̍t-ti̍t huah kóng beh thè-hiu--ah.

鄔幼枝
Tsia一空嘛仝款(He定定會hioh?)定嘛會割--著,算咱咧修--mah,啊無張持會凡勢去huê--著
Tsia tsi̍t khang mā kâng-khuán. (He tiānn-tiānn ē hioh?) Tiānn mā ē kuah--tio̍h, sǹg lán leh siu--mah, ah bô-tiunn-tî ē huān-sè khì huê--tio̍h.

欲退休looh啦,縛這無效啦
Beh thè-hiu--looh lah, pa̍k tse bô-hāu lah.

王血
少年--ê逐家去工場嘛無愛縛,這馬tsia-ê老--ê若死了就無--looh,無人縛--looh
Siàu-liân--ê ta̍k-ke khì kang-tiûnn mā bô-ài pa̍k, tsit-má tsia-ê lāu--ê nā sí liáu tō bô--looh, bô lâng pa̍k--looh.

Tann村--裡猶原有十戶咧縛手工ê掃帚,自按呢掃帚故鄉ê名號(miâ-hō)閣thang維持,無想欲予傳統ê手藝對生活中消失,阿媽in手--裡欲縛予絚--ê毋nā是掃帚,嘛是一段一段屬於你我ê共同記持
Tann tshun--ni̍h iû-guân ū tsa̍p hōo teh pa̍k tshiú-kang ê sàu-tshiú, tsū-án-ne sàu-tshiú kòo-hiong ê miâ-hō koh thang î-tshî, bô siūnn-beh hōo thuân-thóng ê tshiú-gē tuì sing-ua̍h-tiong siau-sit, a-má in tshiú--ni̍h beh pa̍k hōo ân--ê, m̄-nā sī sàu-tshiú, mā sī tsi̍t tuānn tsi̍t tuānn sio̍k-î lí guá ê kiōng-tông kì-tî.

記者 余榮宗 彰化報導(Kì-tsiá Î Îng-tsong Tsiong-huà pò-tō.)

沒有留言:

張貼留言