【技藝101】羅(濁)。黏香尪

木屑樹薯製布袋戲偶 庶民工藝發光

布袋戲尪有柴頭刻的，有塑膠做的，有看過用木屑摻樹薯做出的布袋戲尪嗎，在鹿港的一個師傅，早期他爸爸把原本是做香的原料，應用到戲偶上，他也傳承這項功夫，把這項庶民工藝，繼續傳承下一代。(發佈日期：2012-10-07，發佈者： PNNPTS)

（編者加註：《台日大辭典》有收「濁黏香」這个詞，受訪問的工藝師是寫「羅黏香」，所以佇遮用濁（羅）黏香並列。）

編輯 / 余榮宗、黃能揚、李江却台語文教基金會 陳豐惠 劉承賢

我這是阮咧做布袋戲用的。
Guá tse sī guán leh tsò pòo-tē-hì īng--ê.

這是屬佇台灣歷史honnh，台灣文化，袂使無--去。
Tse sī sio̍k-tī Tâi-uân li̍k-sú honnh, Tâi-uân bûn-huà, bē-sái bô--khì.

Os
Kā粉倒入去，摻水攪攪咧，kā 看起來若黏土的原料套入去模具內底，幼路kā 揤kā捏，就形成尪仔頭的初胚，鹿港工藝師徐智雄，傳承老爸開創的手藝，做出一粒一粒－－全台唯一的濁（羅）黏香尪仔。
Kā hún tò--ji̍p-khì, tsham tsuí kiáu-kiáu--leh, kā khuànn--khí-lâi ná liâm-thôo ê guân-liāu thò ji̍p-khì bôo-khū lāi-té, iù-lōo kā tshi̍h kā lia̍p, tō hîng-sîng ang-á thâu ê tshoo-phue, Lo̍k-káng kang-gē-sai Tshî Tì-hiông, thuân-sîng lāu-pē khai-tshòng ê tshiú-gē, tsò-tshut tsi̍t-lia̍p tsi̍t-lia̍p－－tsuân Tâi î-it ê lô-liâm-hiunn ang-á.

光復的時陣，彼陣仔無啥物𨑨迌物thang耍honnh，家父想講來做布袋戲，布袋戲尪仔，做較俗的予囡仔𨑨迌。
Kong-ho̍k ê sî-tsūn, hit-tsūn-á bô siánn-mih tshit-thô-mi̍h thang sńg honnh, ka-hū siūnn-kóng lâi tsò pòo-tē-hì, pòo-tē-hì ang-á, tsò khah sio̍k--ê hōo gín-á tshit-thô.

Os
用楠仔粉加柴幼仔、樹薯做原料，早期是用來做土地公的神像，後來佇民國六十年代，布袋戲時行，徐智雄的老爸就利用伊來做布袋戲尪仔，成本低，一般人攏買會起。
Īng làm-á hún ka tshâ-iù-á, tshiū-tsî tsò guan-liāu, tsá-kî sī īng lâi tsò thóo-tī-kong ê sîn-siōng, āu-lâi tī Bîn-kok la̍k-tsa̍p nî-tāi, pòo-tē-hì sî-kiânn, Tshî Tì-hiông ê lāu-pē tō lī-iōng i lâi tsò pòo-tē-hì ang-á, sîng-pún kē, it-puann lâng lóng bé ē khí.

柴刻的足貴，咱這款的honnh一粒彼陣仔上蓋. . . 初出來一粒才角外銀。
Tshâ khik--ê tsok kuì, lán tsit-khuán--ê honnh tsi̍t-lia̍p hit-tsūn-á siōng-kài. . .tshoo tshut--lâi tsi̍t-lia̍p tsiah kak-guā gîn.

生理honnh，喔，大起差不多幾若十倍lah。全省遮的店頭、𨑨迌物店攏提錢來排列。
Sing-lí honnh, ooh, tuā-khí tsha-put-to kuí-nā tsa̍p puē--lah.Tsuân-síng tsia-ê tiàm-thâu, tshit-thô-mi̍h tiàm lóng the̍h tsînn lâi pâi-lia̍t.

步驟(攪料、印偶頭、曬乾、上色、組合)
對鹿港是發源地lah，因為咱鹿港上興彼陣仔差不多有10間咧做。
Tuì Lo̍k-káng sī huat-guân-tē--lah, in-uī lán Lo̍k-káng siōng hing hit-tsūn-á tsha-put-to ū tsa̍p king leh tsò.

作品
Ns Diy
想講予囡仔了解講古早工藝是按怎做起來，一仙布袋戲，是按怎形成的；所以這嘛是有一个教育意義lah。
Siūnn-kóng hōo gín-á liáu-kái kóng kóo-tsá kang-gē sī án-tsuánn tsò--khí-lâi, tsi̍t-sian pòo-tē-hì, sī án-tsuánn hîng-sîng--ê；sóo-í tse mā-sī ū tsi̍t-ê kàu-io̍k ì-gī--lah.

Os
濁黏香尪仔雖然已經無市場ah，毋過為著欲予這項工藝會當流傳，徐智雄簡化流程，推廣DIY，予民眾佇做布袋戲尪仔的過程，了解這項屬佇台灣的文化資產。
Lô-liâm-hiunn ang-á sui-jiân í-king bô tshī-tiûnn--ah, m̄-koh uī-tio̍h beh hōo tsit-hāng kang-gē ē-tàng liû-thuân, Tshî Tì-hiông kán-huà liû-tîng, tshui-kóng DIY, hōo bîn-tsiòng tī tsò pòo-tē-hì ang-á ê kuè-tîng, liáu-kái tsit-hāng sio̍k-tī Tâi-uân ê bûn-huà tsu-sán.

咱欲保存這个文化，一定愛政府出面抑是講這个教育部，會使kā咱列入講honnh一直欲失傳--去的物件，看會用得列入這个教育手冊內底。
Lán beh pó-tsûn tsit-ê bûn-huà, it-tīng ài tsìng-hú tshut-bīn iah-sī kóng tsit-ê Kàu-io̍k-pōo, ē-sái kā lán lia̍t-ji̍p kóng honnh it-ti̍t beh sit-thuân--khì ê mi̍h-kiānn, khuànn ē-īng-tit lia̍t-ji̍p tsit-ê kàu-io̍k tshiú-tsheh lāi-té.

Os
佇門口，佇大埕，囡仔咧弄濁黏香尪仔，就若親像閣轉去到史豔文大戰藏鏡人的年代，徐智雄看這个熟似的畫面，內心期待尪仔永遠颺颺飛，閣較希望這項工藝留佇下一代的記持內底。
Tī mn̂g-kháu, tī tuā-tiânn, gín-á teh lāng lô-liâm-hiunn ang-á, ná-tshiūnn koh tńg-khì kàu Sú-Iām-bûn tāi-tsiàn Tsông-kiànn-jîn ê nî-tāi, Tshî Tì-hiông khuànn tsit-ê si̍k-sāi ê uē-bīn, luē-sim kî-thāi ang-á íng-uán iānn-iānn-pue, koh-khah hi-bāng tsit-hāng kang-gē lâu tī ē tsi̍t-tāi ê kì-tî lāi-té.(余榮宗 彰化報導)