【技藝101】打。草繩

堅持手工打草繩 保留古老農村記憶

每到稻米收割後，就會看到田野上曬滿稻草，曬乾的稻草用途很多，當中有一項是用來打成草繩，這項原本是農村婦女的家庭手工業，不過在塑膠帶出現後，手工草繩已不多見，嘉義有一對夫妻，堅持著手工打草繩，保留下這項農村記憶。

編輯 / 余榮宗、黃能揚、李江却台語文教基金會 陳豐惠 劉承賢

增加到變規庄honnh，煞攏落去拍草索仔

Tsing-ka kàu piàn kui-tsng honnh, suah lóng lo̍h-khì phah tsháu-soh-á.

拍這就是愛勤才做有工課

Phah tse tō sī ài khîn tsiah tsò ū khang-khuè.

NS收割

佇嘉南地區，晚冬ê稻仔收了，時冬季（sî-tang-kuì）煞，這个時陣，翁川欽（Ang Tshuan-khim）in翁仔某才開始無閒。

Tī Ka-lâm Tē-khu, mńg-tang ê tiū-á siu liáu, sî-tang-kuì suah, tsit-ê sî-tsūn, Ang Tshuan-khim in ang-á-bóo tsiah khai-sí bô-îng.

註解：

晚冬（mńg-tang）：華語『第二期稻作』。

時冬季（sî-tang-kùi）：華語『農忙時期』，「冬」tī tsia是農作物、收成ê意思。

NS收稻草

早期農業社會，草索真有路用，而且附近糖廠欲收甘蔗嘛愛足濟草索，所致，差不多規个西庄攏咧拍草索

Tsá-kî lông-gia̍p siā-huē, tsháu-soh tsin ū lōo-īng, jî-tshiánn hù-kīn thn̂g-tshiúnn beh siu kam-tsià mā ài tsiok tsē tsháu-soh, sóo-tì, tsha-put-to kui-ê Sai-tsng lóng teh phah tsháu-soh.

註解：

西庄（Sai-tsng）：西昌村，在地人攏講做「西庄」。

翁川欽

因為無tè好趁食，查埔ê人honnh，攏出去外口，若有，咱粗工罔做啦honnh，啊查某--ê攏留蹛厝--裡honnh，做咱這个家庭ê拍草索仔ê工課

In-uī bô-tè hó thàn-tsia̍h, tsa-poo ê lâng honnh, lóng tshut-khì guā-kháu, nā ū, lán tshoo-kang bóng tsò lah honnh, ah tsa-bóo--ê lóng lâu tuà tshù--ni̍h honnh, tsò lán tsit-ê ka-tîng phah tsháu-soh-á ê khang-khuè.

王麗珠

Hit-kú ê時陣，銷路濟，用途濟，罔做閣有加減收入，啊閣厝顧會著，囡仔也顧會著

Hit-kú ê sî-tsūn, siau-lōo tsē, iōng-tôo tsē, bóng tsò koh ke-kiám ū siu-ji̍p, ah koh tshù kòo ē-tio̍h, gín-á iā kòo ē-tio̍h.

He盛況都袂輸猶閣佇眼前，目一nih，民雄西庄干焦賰翁川欽翁仔某咧拍草索，草索看--起-來誠簡單，啊毋過欲做予好真厚工

Sīng-hóng to bē-su iáu-koh tī gán-tsîng, ba̍k tsi̍t nih, Bîn-hiông Sai-tsng kan-tann tshun Ang Tshuan-khim ang-á-bóo teh phah tsháu-soh, tsháu-soh khuànn--khí-lâi tsiânn kan-tan, ah m̄-koh beh tsò hōo hó tsin kāu-kang.

步驟(收割、曬乾、紮草、伸草、打草繩、綑草繩)

王麗珠

較長，咱攝會著就拍--起-來索仔就會媠，啊你若草短攝袂著來斷--去，出索仔就bái--ah，愛有用心啦，啊你心肝有下佇tsia

Khah tn̂g, lán lia̍p ē-tio̍h tō phah--khí-lâi soh-á tō ē suí, ah lí nā tsháu té lia̍p bē-tio̍h lâi tn̄g--khì, tshut soh-á tō bái--ah, ài ū iōng-sim lah, ah lí sim-kuann ū hē tī tsia.

作品

翁川欽

草索仔honnh，tsua̋nn直直較無人用--ah，較沒落--去-ah，啊所以講綴咱這个時代honnh ê變遷，所以這馬草索仔tsua̋nn變做講較親像日頭hânn山--ah啦

Tsháu-soh-á honnh, tsua̋nn ti̍t-ti̍t khah bô lâng īng--ah, khah bua̍t-lo̍h--khì-ah, ah sóo-í kóng tuè lán tsit-ê sî-tāi honnh ê piàn-tshian, sóo-í tsit-má tsháu-soh-á tsua̋nn piàn-tsò kóng tshin-tshiūnn ji̍t-thâu hânn suann--ah lah.

需求減少， tann用塑膠做--ê蓋普遍，現此時注文ê人無濟，這馬猶用草索--ê，就是佮意he古早素樸ê感覺，予翁川欽翁仔某in ê草索仔機，會用得繼續紡--落-去

Su-kiû kiám-tsió, tann īng sok-ka tsò--ê kài phóo-phiàn, hiān-tsú-sî tsù-bûn ê lâng bô tsē, tsit-má iáu īng tsháu-soh--ê, tō sī kah-ì he kóo-tsá sòo-phok ê kám-kak, hōo Ang Tshuan-khim ang-á-bóo in ê tsháu-soh-á-ki, ē-īng-tit kè-sio̍k pháng--lo̍h-khì.

翁川欽

草索仔毋敢予斷--去，原因嘛是講，啊人都猶閣欲予咱用，雖然規庄tng我一个咧做就著，我嘛是欲閣保存咱這傳統ê行業

Tsháu-soh-á m̄-kánn hōo tn̄g--khì, guân-in mā sī kóng, ah lâng to iáu koh beh hōo lán iōng, sui-jiân kui-tsng tng guá tsi̍t ê teh tsò tō tio̍h, guá mā sī beh koh pó-tsûn lán tse thuân-thóng ê hâng-gia̍p.

因為in翁仔某ê堅持，予這項傳統技藝，猶會當佇這个社區保留，稻草交袚，佇in ê手--裡撚--出-來-ê毋但是草索，閣較是鄉土ê記持

In-uī in ang-á-bóo ê kian-tshî, hōo tsit-hāng thuân-thóng ki-gē, iáu ē-tàng tī tsit-ê siā-khu pó-liû, tiū-tsháu kau-phua̍h, tī in ê tshiú--lìn lián--tshut-lâi-ê m̄-nā sī tsháu-soh, koh-khah sī hiong-thóo ê kì-tî.

註解：

袚（phua̍h）：華語『交叉相疊、交叉打結』。

記者 余榮宗 嘉義報導

Kì-tsiá Î Îng-tsong Ka-gī pò-tō